Współrzędnościowe maszyny pomiarowe są powszechnie stosowane w kontroli jakości detali metalowych i niemetalowych. Umożliwiają dokładne sprawdzenie zgodności wyrobu z dokumentacją techniczną bez względu na stopień jego złożoności. Pomiary CMM znajdują zastosowanie zarówno w produkcji jednostkowej, jak i seryjnej, gdzie istotna jest powtarzalność wyników. Zakres elementów, które można kontrolować na maszynach CMM, jest bardzo szeroki i obejmuje zarówno proste cechy wymiarowe, jak i zaawansowaną geometrię przestrzenną.
Wymiary liniowe i elementy geometryczne
Jednym z najczęstszych zastosowań maszyn współrzędnościowych są pomiary podstawowych cech geometrycznych detali. Pomiary CMM pozwalają na dokładne określenie m.in.:
- długości, szerokości i wysokości elementów,
- średnic wałków oraz otworów,
- promieni zaokrągleń i faz,
- kątów pomiędzy płaszczyznami,
- odległości pomiędzy osiami i punktami bazowymi.
Dzięki temu możliwe jest kompleksowe sprawdzenie jednego detalu w ramach jednego programu pomiarowego. Takie podejście ogranicza ryzyko błędów i skraca czas kontroli w porównaniu do metod ręcznych.
Tolerancje kształtu i położenia
Maszyny CMM są często wykorzystywane do kontroli tolerancji geometrycznych określonych na rysunku technicznym. Obejmują one m.in. płaskość, prostoliniowość, okrągłość czy cylindryczność. Pomiary CMM pozwalają także na ocenę tolerancji położenia, takich jak prostopadłość, równoległość, współosiowość oraz pozycja otworów względem baz. Tego typu pomiary mają szczególne znaczenie w przypadku elementów współpracujących ze sobą w zespołach, gdzie nawet niewielkie odchyłki mogą powodować problemy montażowe lub przyspieszone zużycie.
Elementy o złożonej geometrii i powierzchnie swobodne
Nowoczesne maszyny współrzędnościowe umożliwiają również kontrolę detali o nieregularnych kształtach. Dotyczy to form wtryskowych, narzędzi skrawających, elementów turbin czy części lotniczych. Pomiary CMM w tym zakresie polegają na zbieraniu dużej liczby punktów pomiarowych i porównaniu ich z modelem CAD. Pozwala to ocenić zgodność profili, krzywizn oraz płynność przejść pomiędzy powierzchniami. Tego rodzaju kontrola jest trudna lub niemożliwa do wykonania przy użyciu tradycyjnych narzędzi pomiarowych.
Podsumowanie
Maszyny CMM umożliwiają pomiar bardzo szerokiego zakresu elementów – od prostych wymiarów liniowych, przez tolerancje kształtu i położenia, aż po skomplikowane powierzchnie przestrzenne. Pomiary CMM zapewniają wysoką dokładność i powtarzalność wyników, co ma istotne znaczenie w nowoczesnych procesach produkcyjnych. Z tego powodu technologia ta jest wykorzystywana wszędzie tam, gdzie wymagana jest rzetelna i jednoznaczna ocena jakości detali.
